Als een grondeloze rots (deel 3)

Interview met Harry van Zomeren

door Patricia van Bosse

Laat het wonder het wonder zijn

Het inzicht dat je kreeg bij je doorbraak was dus dat wat je bent, dat is wat
je je niet kan herinneren. Dat is een mooie manier om het te beschrijven.
Als je overdag iets beleeft en het maakt indruk op je, dan is dat sterker dan
wat in een droom gebeurt. Maar als ik aan een heldere droom terugdenk,
is die herinnering geladen; ieder moment dat ik het op laat komen is het er
in al zijn schoonheid en intensiteit. Toch zijn er wel beelden, een verhaal,
dat je kan beschrijven of herinneren en dat de mogelijkheid heeft om wat
er toen was zo te verlevendigen dat het echter is dan echt. Dus een heldere
droom kan je niet meer uitwissen; die werkt als een heel sterke ingriffing.
Maar wat in die nacht gebeurde is geen verhaal meer, eerder het omgekeerde
van een verhaal. Je kunt het je zelf niet eens meer herinneren dat er iets
was waar je een verhaal van zou kunnen maken en dat blijkt dan zo veel
sterker te zijn dan een verhaal of een beeld. Het is juist de afwezigheid
van alles. Die ingriffing van dat onherinnerbare is dus nog vele malen
sterker dan van welke ervaring dan ook. Je kunt met recht zeggen:
je bent het onvoorstelbare. De werkelijkheid van dat onervaarbare
is zoveel grootser, zoveel onzegbaarder, zoiets als een totale inwerking
en nawerking die het hele leven definitief verandert; het komt niet
meer terug zoals het was.
In het begin maakte ik nog wel eens een vergissing om er een bepaald
woord op te plakken; dat is niet zinnig en werkt verwarrend naar anderen.

Hoe is je ontwikkeling verder gegaan?
In het begin toen ik die openheid en bevrijding leerde kennen, ging het vrij
gemakkelijk en in de mooie kant ervan gaat het vanzelf; dan spreek je over
" vanzelfheid". Ik leerde ook tegenkanten kennen. Er zijn testen, pijnlijke
en moeilijke situaties. Maar het krijgt de kwaliteit dat je dat gewoon kan
verdragen, dat je het kan nemen zoals het komt en niet in verzet komt.
Ik heb bijvoorbeeld verschillende periodes met ziekte, met keelontsteking,
te maken gehad. Ik zag ook het nuttige en vaak de bizarre schoonheid er
van in en kon me er aan overgeven. Het was een openbaring voor me dat
ik me ook in het negatieve kon openen, dat het niet alleen geluk was. Nee,
de bevrijding is juist ook dat het ongeluk dragelijk wordt. Het is volkomen
onlogisch, want de logica wil dat alles steeds beter wordt. Maar uiteindelijk
heeft een neutraal standpunt de beste mogelijkheden: want er is immers een
heen en weer gaan van positief en negatief en een voortdurende wisselwerking.
Mensen hebben niet in de gaten dat je steeds dat middengebied passeert,
maar daarin ligt juist de mogelijkheid om te ontspannen en een neutraal
standpunt in te nemen waar alles kan en mag gebeuren. In die ontspanning
zit de verruiming. Toen ik dat ontdekte maakte het niet uit of ik nou tegenslag
had of een meevaller, ook in mijn werk. Een hele tijd had ik weinig werk en
dat is dus een tegenvaller. Er is ook een tijd geweest dat het meeviel en bij
elkaar blijft het een soort wonder dat het allemaal zo plaats vindt. Ik geef me
gewoon over aan het grote wonder. Dus de bevrijding is noch het een noch
het ander. In het gezamenlijke veld is het een lichter worden van alles wat
zwaar zou kunnen zijn, maar als het allemaal goed zou zijn, zou je het ook
niet meer kunnen bevatten. Al die religies maken licht goed en donker slecht,
maar dat is een zaak van scheeftrekken. Dus uiteindelijk is het bewustzijn waar
je over spreekt noch licht noch duisternis, maar het wordt als licht benoemd.

Dat laatste deed me denken aan een gedicht van Harry:
"DAT-LICHT"
Noch licht noch duisternis staan op zichzelf.
Enkel "Dat-Licht",voorbij aan de samenhang tussen het wisselende
licht en donker verschijnende iets.
Voorafgaande aan het wisselwerkende zintuiglijk licht.
Donkerloos-Licht "Dat-Licht" Dat wat het bewuste belicht.
Jijzelf; bent, "Dat" "Bewust-Zijn-Licht".

Positief en negatief gaan samen en zijn samen volledigheid. Ik moet glimlachen
om dat gevoelsmatig altijd maar weer uit elkaar trekken in goed en slecht,
moraliteit,altijd wordt dat in te starre begrippen gestopt
en uit elkaar getrokken, terwijl het in feite een tweepolig wisselwerkend principe is.
Vanuit die religieuze aannames die ik van huis uit had meegekregen is er een
grote verwarring en verstarring als je dat doorziet kan je er ontspannen om glimlachen.

Is het schilderen veranderd?
Het is veel directer geworden, met meer uitstraling, ik laat veel meer aan mijn
intuïtie over. Ik ben portretten gaan schilderen van Nisagardatta en
Ramana Maharishi. Recent heb ik een portret van Alexander Smit gemaakt.
Door die open beschikbaarheid kan er een subtiele aanraking door me heen
komen, die ook weer in het schilderij terechtkomt. Die aanwezigheid kan
voor degene die het portret ziet ook weer behulpzaam zijn. Maar ook bij de
andere schilderijen kan ik zeggen dat er een dimensie bij is gekomen.
Het is rijper geworden door de levendigheid van de subtiele indrukken.

Ben je anders tegenover andere mensen komen te staan?
In het contact met anderen heb ik geleerd iets op gang te brengen. Want ook
al voel ik die ondeelbare eenheid, ik laat merken aan de andere persoon
dat ik open sta. Dan is er belangstelling voor elkaar`s waarheid die natuurlijk
altijd betrekkelijk is, maar toch. Die grote waarheid is onzegbaar, daar kan
je geen vinger tussen krijgen en heb je in relatieve zin niets aan.
Ik heb ook geen autoriteit buiten me meer nodig, de dingen komen van
binnenuit, spontaan is er als het ware een waterpas van stil schouwen.
Er zijn geen vragen meer. Ik verwar het absolute en relatieve niveau niet.
In het absolute is grondeloosheid, in het zijn komt een impuls en die pas
je aan de relatieve situatie aan, of eigenlijk laat je het bewustzijn gebruik
maken van het relatieve.Je bent een middelaar geworden en biedt geen
weerstand aan de regelaar, dus ik bemoei me niet als persoon met wat er
gebeurt en kom er ook niet mee in conflict. Zo is er geen enkele zekerheid
in relatieve zin aan te ontlenen, maar van binnenuit is er toch die stabiliteit
die niet te snappen is. Het is het wonder van de genade en overgave.
Het is een staat van Liefde/vertrouwen, van spontane "vanzelfheid".

Tot slot nog een gedicht van Harry:

" DAT " BEN JIJ!
VERSCHIJNENDE VEELVULDIGHEID.
ONDEELBARE VOLLEDIGE EENVOUD.

Het atelier van Harry is vrijblijvend te bezoeken. mobiel. 06-54 72 65 77
Tijdelijk: groeneweg 56 Ermelo

Portretschilderkunst Biografie weglaten Gedichten recent werk Kubussen Portretfase Advaita inspiratie diversen collages honden mensen bloemen aanspanning jachttaferelen KWPN hengsten